|
|
 |
|
แหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน
ประวัติความเป็นมาของแหล่งโบราณคดี
กลุ่มโบราณคดีใต้น้ำ โดยได้รับแจ้งจาก นายอิสระ ศรีสังข์ อาจารย์โรงเรียนเขาแก้ววิทยา
( ตำแหน่งในขณะนั้น ) หมู่ ๗ ตำบลเขาแก้ว
อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ว่าราษฎรหมู่ที่ ๗ พบวัตถุมีรูปทรงผิดแปลกจากธรรมชาติ
ระหว่างที่ทำการเพาะปลูกพืชไร่เพราะอาจจะเป็น
โบราณวัตถุหรือหลักฐานโบราณคดี พร้อมกับนำตัวอย่างวัตถุที่พบมาให้ทำการตรวจสอบ
ประกอบด้วยขวานหินขัดและกำไลสำริด กลุ่ม
โบราณคดีใต้น้ำจึงเข้าไปทำการสำรวจครั้งแรกเมื่อต้นเดือนสิงหาคม
พ.ศ. ๒๕๔๑ โดยการนำทางของนายประดิษฐ์ ชมจิตร เจ้าของที่ดิน
บริเวณที่พบวัตถุ
ที่ตั้งของแหล่งโบราณคดี
แหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน แบ่งเป็น ๒ ส่วน คือส่วนที่พบเครื่องมือหิน
คือขวานหินขัด และส่วนที่พบกำไลสำริด ส่วนที่พบ
เครื่องมือหินเป็นบริเวณกว้างครอบคลุมพื้นที่ประมาณ ๑ ตารางกิโลเมตร
พบหลักฐานที่มีปริมาณหนาแน่นสามารถจัดแยกได้เป็น
๓ กลุ่ม
ลักษณะทางภูมิศาสตร์
บริเวณแหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน พบการชะล้างพังทลายของหน้าดินเนื่องจากการเกษตรกรรม
เป็นการไถพรวนปรับหน้าดิน
เพื่อการเพาะปลูก มีเขาล้อมรอบหลายลูกคือ เขาสนน ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
เขาแก้วกำปรางและเขาจุก ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้
เขากรงเหล็กอยู่ทางทิศใต้ และมีเทือกเขาจันทบุรีที่ประกอบด้วยภูเขาสอยดาวเหนือ
เขาสอยดาวใต้ ห่างออกไปทางทิศตะวันออก มีลำน้ำ
ธรรมชาติ คือ คลองแพร่งหน้าผาซึ่งเป็นคลองสายยาวไหลผ่านแหล่งโบราณคดีจากทิศตะวันตกไปทางทิศเหนือแล้ววกกลับเข้าทิศ
ตะวันออก คลองสะพานหินอยู่ทางทิศเหนือ ส่วนทางทิศใต้มีคลองกรงเหล็กระหว่างลอนลูกคลื่นมีลำน้ำไหลจากทิศตะวันออกผ่านกลาง
แหล่งไปสู่คลองสะพานหินทางทิศเหนือ
หลักฐานที่พบ หลักฐานที่พบทั้งหมดบนผิวหน้าดิน
( Surface Finds ) โดยพบขณะที่เจ้าของที่ดินทำการเพาะปลูกแล้วเก็บรวบรวมไว้
และพบโดยการสำรวจมีดังนี้คือ
หลักฐานที่พบ
หลักฐานที่พบทั้งหมดบนผิวหน้าดิน
( Surface Finds ) |
1.
เครื่องมือหินกะเทาะรูปไข่ กะเทาะด้านเดียว มีรอยกะเทาะขนาดใหญ่ตรงกึ่งกลางแล้วตกแต่งโดยรอบ
กว้าง ๕.๕ เซนติเมตร ยาว
๑๒.๓ เซนติเมตร หนา ๑.๔ เซนติเมตร ทำจากหินทราย
2. เครื่องมือหินกะเทาะรูปไข่
กะเทาะด้านเดียว กว้าง ๖.๗ เซนติเมตร ยาว ๑๕.๓ เซนติเมตรหนา
๑.๔ เซนติเมตร ทำจาก
หินชนวน
3. เครื่องมือหินกะเทาะรูปไข่
กะเทาะ ๒ ด้านมีการแต่งความคม กว้าง ๔.๔ เซนติเมตร ยาว๑๐.๓
เซนติเมตร หนา ๑.๔
เซนติเมตร
ทำจากหินกรวดแม่น้ำ
4. เครื่องมือหินกะเทาะแบบบาง
กะเทาะด้านเดียว อาจจะใช้เป็นใบมีด มีรอยชำรุดหักกลางตามความยาว
กว้าง ๓.๒ เซนติเมตร
ยาว
๑๐.๑ เซนติเมตร หนา ๐.๗ เซนติเมตร ทำจากหินทราย
5. เครื่องมือหินกะเทาะรูปทรงกลม
กะเทาะด้านเดียวและมีรอยกะเทาะโดยรอบเส้นผ่าศูนย์กลาง ๙.๒
เซนติเมตร หนา ๑.๖
เซนติเมตร
ทำจากหินปูน
6. ขวานหินขัดแบบมีบ่า รูปทรงแบนทั้ง
๒ ด้าน ชำรุดบริเวณด้านใช้งาน บ่ากว้าง ๓.๐ เซนติเมตร ส่วนตัวของขวานกว้าง
๕.๖
เซนติเมตร
ยาว ๘.๖ เซนติเมตร หนา ๑.๖ เซนติเมตร ทำจากหินทราย
7. ขวานหินขัดแบบมีบ่า ด้านหน้าแบน
ด้านหลังเป็นรูปโค้งแบบหลังเต่า มีร่องรอยการแต่งคมบ่ากว้าง
๒.๘ เซนติเมตร ส่วนตัว
ของขวานกว้าง
๔.๔ เซนติเมตร ยาว ๘.๗ เซนติเมตร ทำจากหินทราย
8. เครื่องมีหินปลายแหลมรูปทรงคล้ายลูกดอก
กะเทาะด้านเดียว มีรอยบากหรืออาจจะเป็นรอยหักเพราะการตกแต่งเป็นรอยลึก
ลงไป
๒.๘ เซนติเมตร กว้าง ๔.๓ เซนติเมตร ยาว ๘.๖ เซนติเมตร ทำจากหินทราย
9. ขวานหินขัด ชำรุดหักบริเวณกึ่งกลาง
กว้าง ๔.๑ เซนติเมตร ยาวจากปลายคมของขวานหินถึงส่วนที่หัก
๓.๗ เซนติเมตร หนา
๑.๕
เซนติเมตร ทำจากหินควอทไซท์ ขวานหินขัดขนาดเล็ก กว้าง ๓.๖เซนติเมตร
ยาว ๓.๗ เซนติเมตร หนา ๑.๐ เซนติเมตร
ทำจากหินควอทไซท์
หินลับ มีร่องรอยการลับหรือแต่งคมของเครื่องมือหินสึกเป็นร่องลึก
ทำจากหินกรวดแม่น้ำ
10. เศษภาชนะดินเผาเนื้อเครื่องดิน มีทั้งแบบผิวเรียบและแบบตกแต่งผิวเป็นกดประทับลายขูดขีด
11. ฝาจุกปิดภาชนะ ส่วนจุกเป็นรูปทรงกลมนูน
ส่วนที่เป็นฝาแตกชำรุดเผาด้วยอุณหภูมิต่ำเนื้อดินสีเหลือง
ตามลักษณะของ
ดินเผาไฟ
12. เศษภาชนะดินเผาเนื้อเครื่องเคลือบ
เป็นชิ้นส่วนภาชนะดินเผาที่ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นส่วนใด
สีเคลือบสีน้ำตาล สีเทา
เนื้อแกร่ง
13. กำไลสำริด ลักษณะทรงกลมเรียบ ปลายสุดของกำไลทั้ง
๒ ด้าน โค้งงอเข้าหากันแล้วปล่อยเป็นช่องว่างไว้ไม่ได้เชื่อมต่อกัน
เส้นผ่าศูนย์กลางรอบใน
๕.๕ เซนติเมตร รอบนอก ๖.๓เซนติเมตร |
สรุปหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน
1. แหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน ตั้งอยู่บนเนินดินลูกคลื่นลาดชัน
พบเครื่องมือกะเทาะแบบโหบินเฮี้ยน มีลักษณะคล้ายเครื่องมือ
หินกระเทาะที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านเขาแก้ว ที่เป็นเพิงผาและถ้ำเขาหินปูน
ในตำบลหนองตาคง อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี
แหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน อาจเป็นที่อยู่อาศัยของคนสมัยก่อนประวัติศาศตร์ที่ใช้เครื่องมือหินกระเทาะ
ที่มีอายุประมาณ
๑๐,๐๐๐ - ๖,๐๐๐ ปีมาแล้ว
2. บริเวณใกล้กับแหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน อาจมีถ้ำเขาหินปูนที่คนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ใช้อยู่อาศัย
แล้วเคลื่อนย้ายลงมา
ตั้งถิ่นฐานใหม่ที่แหล่งโบราณคดีบ้านเขาแก้ว
3.การพบเครื่องมือหินขัดและภาชนะเครื่องปั้นดินเผาเนื้อเครื่องดิน
ในแหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบน ลักษณะเหมือนกับแหล่ง
โบราณคดีบ้านคลองบอน ตำบลหนองตาคง อำเภอโป่งน้ำร้อน จังหวัดจันทบุรี
อาจจัดอยู่ในช่วงสมัยเดียวกันคือ สมัยหินใหม่ตอนปลาย
มีอายุประมาณ ๔,๐๐๐ - ๒,๕๐๐ ปีมาแล้ว
4. การพบเครื่องมือหินกระเทาะปะปนอยู่กับเครื่องมือหินขัดอาจสันนิษฐานได้ว่า
คนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่อาศัยอยู่บริเวณนี้พัฒนา
การทางสังคมและวัฒนธรรมที่ค่อนข้างล้าหลัง เพราะในขณะที่ทำเครื่องมือหินขัดขึ้นใช้แล้ว
ยังมีการใช้เครื่องมือหินกระเทาะอยู่ด้วย
5. บริเวณแหล่งโบราณคดีบ้านคลองเหล็กบนอาจจะมีการอยู่อาศัยต่อเนื่องจนเข้าสู่ยุคโลหะ
คือรู้จักใช้เครื่องมือเครื่องใช้ที่ทำจากสำริด
และมีพัฒนาการต่อเนื่องจนเข้าสู่ยุคประวัติศาสตร์ โดยการพบเครื่องเคลือบดินเผาร่วมอยู่ในบริเวณแหล่งโบราณคดีแห่งนี้
|
| |
|
|
แหล่งโบราณคดีบ้านท่าใหม่
ประวัติความเป็นมาของแหล่งโบราณคดี
นายเกรียง กฤตยาธร อาชีพนักธุรกิจที่ดิน อยู่บ้านเลขที่ ๑๙ ถนนภูมิดำริ
ตำบลท่าใหม่ อำเภอท่าใหม่จังหวัดจันทบุรี แจ้งให้กลุ่มงาน
โบราณคดีใต้น้ำทราบว่า ขณะที่ทำถนนเข้าบ้านพัก พบขวานหินจำนวนมากจึงเก็บรักษาไว้เป็นเวลาหลายปีมาแล้ว
ที่ดินดังกล่าวมีพื้นที่
กว่า ๔๐ ไร่ เมื่อประมาณ ๕๐ ปีที่ผ่านมาปลุกยางพารา แหล่งโบราณคดีตั้งอยู่ที่ริมฝั่งซ้ายของถนนโรงไฟฟ้าเก่า
ปัจจุบันเป็นสวนทุเรียน
บริเวณผิวหน้าดินพบเศษภาชนะดินเผาที่แตกละเอียดเป็นชิ้นเล็ก ๆ
กระจายอยู่เป็นบริเวณกว้างประมาณ๔ ไร่ ยังไม่เคยไถปรับผิว
หน้าดินด้วยเครื่องจักรกล และยินดีที่จะให้เจ้าหน้าที่กรมศิลปากรเข้าทำการสำรวจ
ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของแหล่งโบราณคดี
แหล่งโบราณคดีบ้านท่าใหม่ ตั้งอยู่ที่ราบริมฝั่งทะเล ลักษณะเป็นราบลุ่มมีแอ่งน้ำธรรมชาติอยู่โดยรอบแหล่ง
และมีแหล่งน้ำซับจากใต้พื้น
ดินที่อยู่ทางทิศเหนือและทิศตะวันออกไหลไปลงคลองตลาดหรือเรียกว่า
ลำรางชำวังชะนาก ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของแหล่ง
โบราณคดี ทางทิศตะวันออกมีเขาวัว และทิศตะวันออกเฉียงใต้มีเขาพลอยแหวน
หลักฐานที่พบ
|
หลักฐานที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านท่าใหม่ |
เป็นหลักฐานจากผิวหน้าดินที่เก็บรวบรวมโดยเจ้าของที่ดินและหลักฐานที่พบดดยการสำรวจ
ประกอบด้วยขวานหินขัดและเศษ
ภาชนะเครื่องปั้นดินเผาเนื้อเครื่องดิน
ซึ่งเศษภาชนะเครื่องปั้นดินเผาแตกละเอียดเป็นชิ้นเล็ก ๆ
ไม่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็น
ส่วนใดของภาชนะ ลักษณะการเผาด้วยอุณหภูมิต่ำ
มีทั้งแบบผิวเรียบและตกแต่งผิวเป็นลายขูดขีด ลายกดประทับ
|
สรุปหลักฐานทางโบราณคดีที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านโพธิ์
แหล่งโบราณคดีบ้านท่าใหม่ ตำบลท่าใหม่ อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี
เป็นแหล่งโบราณคดีที่สำรวจพบใหม่ล่าสุด ซึ่งควรจะทำการสำรวจ
โดยละเอียดอีก ข้อสันนิษฐานเบื้องต้น แหล่งโบราณคดีบ้านท่าใหม่
พบเครื่องมือหินขัด เครื่องปั้นดินเผาเนื้อเครื่องดินและตั้งอยู่ที่ราบลุ่ม
ริมฝั่งทะเล แหล่งโบราณคดีนี้ อาจเป็นชุมชนก่อนประวัติศษสตร์ยุคสุดท้ายต่อเนื่องกับยุคประวัติศษสตร์
คนที่อาศัยอยู่บริเวณนี้น่าจะเป็น
สังคมเกษตรกรรมคือ รู้จักการเพาะปลูกพืชพร้อมกับมีการติดต่อชุมชนอื่นอีกด้วย
|
| |
|
|
แหล่งโบราณคดีอื่น
ๆ ( ยังไม่ได้ขึ้นทะเบียน ไม่พบโบราณสถาน )
|
แหล่งโบราณคดีบ้านขุนซ่อง |
แหล่งโบราณคดีบ้านขุนซ่อง บ้านขุนซ่อง หมู่ ๑๑ ตำบลขุนซ่อง
อำเภอแก่งหางแมว เป็นแหล่งโบราณคดีที่ตั้งอยู่บนพื้นที่ราบ
ระหว่างภูเขาสูงระดับน้ำทะเล
๖๒ เมตร ในพื้นที่พบโบราณวัตถุประเภทภาชนะดินเผาด้วยความร้อนต่ำ
มีทั้งแบบลายเชือก
ทาบและผิวเรียบ เศษกระดูกที่กระจัดกระจายอยู่ทั่วไป
โบราณวัตถุที่เคยมีชาวบ้านพบและนำไปเก็บไว้ ณ ที่ว่าการอำเภอ
แก่งหางแมวมีเครื่องสังคโลก
ใบดาบเหล็ก เต้าปูนสำริด ซึ่งส่วนใหญ่ชำรุด
แหล่งโบราณคดีอีกแห่งในเขตตำบลขุนซ่องเช่นเดียวกัน
คือหมู่ที่ ๑๖ ตำบลขุนซ่อง อำเภอแก่งหางแมว เป็นเนินดินพบ
โบราณวัตถุหลายชนิดสมัยอยุธยา
คือ โครงกระดูกมนุษย์ ภาชนะดินเผาชนิดต่าง ๆ ได้แก่ภาชนะดินเผาเนื้อแกร่งและ
เนื้อไม่แกร่งจากแหล่งผลิตทั้งในประเทศ
( เตาเผาโบราณที่ลำพูนและศรีสัชนาลัย สุโขทัย ) และเครื่องถ้วยจีนของราชวงศ์
หยวน และเครื่องเคลือบสีขาวแบบเวียดนาม
นอกจากนี้ยังมีภาชนะสำริดหลายชิ้น เครื่องประดับสำริดและอาวุธประเภทหอก
ดาบเครื่องมือเหล็กประเภทสิ่ว
ขวาน จากหลักฐานที่พบสันนิษฐานว่าเป็นสถานที่ฝังศพ มีอายุอยู่ราวปลายกรุงศรีอยุธยา
( พุทธศรรตวรรษที่ ๒๑ -
๒๒ ) |
|
แหล่งโบราณคดีบ้านบ่อชะอม |
หมู่ ๔ ตำบลพวา อำเภอแก่งหางแมว เป็นเนินดินเชิงเขาที่ตั้งอยู่บนที่ราบแคบ
ๆ ระหว่างเทือกเขาชะเมากับเขาฆ้อง ชาวบ้าน
ขุดพบโบราณวัตถุหลายชนิด
เป็นไห ๔ หูขนาดเล็ก แบบเตาแม่น้ำน้อย สิงห์บุรีและกำไลสำริด
พื้นที่แถบนี้เป็นเส้นทางเดิน
ลัดระหว่างที่ราบลุ่มเจ้าพระยาในภาคกลางได้
|
|
| |
|
|
| |
สถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรี
สถานที่สำคัญทางโบราณคดีของจังหวัดจันทบุรี
สถานที่สำคัญทางศาสนาของจังหวัดจันทบุรี
แหล่งท่องเที่ยวของจันทบุรี
แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติของจันทบุรี
แหล่งที่มาของการพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมของจันทบุรี |
| |
|
|
|
| |
|
