โครงการวัฒนธรรมไทยสายใยชุมชนอำเภอน้ำเกลี้ยง จังหวัดศรีสะเกษ |
 |
อำเภอน้ำเกลี้ยง |
ประวัติความเป็นมาของอำเภอ
อำเภอน้ำเกลี้ยง ได้แยกออกมาจากอำเภอกันทรารมย์ โดยตั้งเป็นกิ่งอำเภอน้ำเกลี้ยงเมื่อวันที่ ๗ มกราคม ๒๕๒๙ ตามพระราชบัญญัติลักษณะการปกครอง
ท้องที่ พุทธศักราช ๒๔๕๗ มีเขตการปกครอง ๔ ตำบล คือ ตำบลน้ำเกลี้ยง ตำบลละเอาะ ตำบลตองปิด และตำบลเขิน และยกฐานะเป็นอำเภอ เมื่อวันที่ ๔
กรกฎาคม ๒๕๓๗ ปัจจุบันมีพื้นที่เขตความรับผิดชอบ ๖ ตำบล คือตำบลละเอาะ ตำบลน้ำเกลี้ยง ตำบลตองปิด ตำบลคูบ ตำบลเขิน และตำบลรุ่งระวี เหตุที่ได้
ตั้งชื่อว่า "น้ำเกลี้ยง" เนื่องจาก เป็นบริเวณที่มีต้นน้ำเกลี้ยงมาก เป็นไม้ยืนต้น ถ้าโดนน้ำยางหรือจับลำต้นจะเกิดผดผื่นตามผิวหนังได้ จึงได้ตั้งชื่ออำเภอตามชื่อ
ต้นน้ำเกลี้ยง
คำขวัญอำเภอน้ำเกลี้ยง |
|
| "น้ำเกลี้ยงน้ำใส | ถิ่นชาวส่วยน้ำใจด |
| มีลำห้วยมากมาย | ป่าสนสองใบร่มรื่น |
| ชื่นชมวัฒนธรรมสืบสาน | แดนโบราณเมืองพังคู" |
แผนที่อำเภอน้ำเกลี้ยง
 |
อาณาเขตติดต่อ
| ทิศเหนือ | ติดต่อกับ | อำเภอกันทรารมย์ จังหวัดศรีสะเกษ |
| ทิศใต้ | ติดต่อกับ | อำเภอศรีรัตนะ/อำเภอเบญจลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ |
| ทิศตะวันออก | ติดต่อกับ | อำเภอโนนคูณ |
| ทิศตะวันออก | ติดต่อกับ | อำเภอพยุห์/อำเภอเมืองฯ |
ลักษณะภูมิประเทศ
| อำเภอน้ำเกลี้ยงมีพื้นที่ทั้งหมด ๑๘๐,๖๒๕ ไร่ (๒๘๘,๕๙ ตารางกิโลเมตร) |
ทรัพยากรของอำเภอ
| ๑. | ป่าละเอาะ | อยู่ในพื้นที่ตำบลรุ่งระวี |
๒. |
ป่าชุมชนดงบก | หมู่ที่ ๓,๕ ตำบลเขิน |
| ๓. | ลำห้วยทา | ไหลผ่าน ๔ ตำบล ได้แก่ ตำบลรุ่งระวี , ละเอาะ, ตองปิด, คูบ พื้นที่ได้รับประโยชน์ ๑,๐๒๑ ไร่ |
| ๔. | ห้วยตามาย | ไหลผ่านตำบลเขิน พื้นที่ได้รับประโยชน์ ๑,๑๓๘ ไร่ |
| ๕. | ห้วยขะยูง | ไหลผ่านบ้านสะพุง หมู่ที่ ๖ ตำบลคูบ พื้นที่ได้รับประโยชน์ ๗๙๐ ไร่ |
| ๖. | ห้วยระวี | พื้นที่ได้รับประโยชน์ ๕๐๒ ไร่ |
| ๗. | แก่งอารมณ์ | อยู่ในพื้นที่บ้านสะพุง หมู่ที่ ๖ ตำบลคูบ |
การปกครอง/ประชากร/ศาสนา
อำเภอน้ำเกลี้ยงแบ่งเขตการปกครองตาม พ.ร.บ. ลักษณะการปกครองท้องที่ออกเป็น ๖ ตำบล ๕๖ หมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน ๙,๔๓๖ ครัวเรือน
มีประชากรทั้งสิ้น ๔๒,๙๐๕ คน เป็นชาย ๒๑,๕๐๘ คน หญิง ๒๑,๓๙๗ คน ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ
อาชีพ/สถานศึกษา/สถาบันการเงิน
| ๑. | เกษตรกรรม | ๓๘,๑๕๐ คน |
| ๒. | ช่าง | ๒,๓๐๐ คน |
| ๓. | ค้าขาย | ๑,๔๑๐ คน |
| สถานศึกษา | จำนวน ๒๗ แห่ง |
| ห้องสมุดประจำอำเภอ | จำนวน ๑ แห่ง |
| ธนาคาร | จำนวน ๑ แห่ง |
| โรงพยาบาลประจำอำเภอ | จำนวน ๑ แห่ง |
| สถานีอนามัย | จำนวน ๗ แห่ง |
ประเพณีท้องถิ่นที่สำคัญ
| - เดือนกรกฎาคม | บุญเข้าพรรษา |
| - เดือนมีนาคม | บุญเบิกฟ้า |
| - เดือนพฤษภาคม | บุญบั้งไฟ |
โบราณสถาน โบราณวัตถุที่สำคัญ คือ เมืองโบราณพังคู
กลุ่มองค์กรในอำเภอ
ชื่อกลุ่ม/องค์กร |
จำนวนสมาชิก |
เงินทุน |
กิจกรรมหลัก |
สถานการณ์กลุ่ม |
| กลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิต จำนวน ๒๙ กลุ่ม |
๑,๕๕๕ คน |
๑,๔๒๓,๔๒๙ |
๑.ส่งเสริมการออมของสมาชิก ๒.ร้านค้าชุมชน ๓.การกู้ยืมเงิน ๔.การจัดสรรผลกำไรประจำปี |
การจัดระดับการพัฒนากลุ่มออกทรัพย์ เพื่อการผลิต ระดับการพัฒนา ๑ จำนวน ๑๔ กลุ่ม ระดับการพัฒนา ๒ จำนวน ๑๙ กลุ่ม ระดับการพัฒนา ๓ จำนวน ๖ กลุ่ม |
ผู้ผลิต/ผู้ประกอบการ OTOP
ชื่อกลุ่ม/องค์กร |
จำนวนสมาชิก |
ชื่อประธานกลุ่ม/เจ้าของกิจการ |
ผลิตภัณฑ์ที่กลุ่มผลิต |
ที่ตั้งกลุ่ม |
| ๑.กลุ่มผลิตภัณฑ์จากเครื่องเถาวัลย์ | ๑๔ คน | นายวารี เกษี | แจกันจากเถาวัลย์ | ๒๖ ม.๕ ต.รุ่งระวี |
| ๒.กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรี | ๒๗ คน | นางกันยา บุตรศรี | หมอนฟักทอง | ๓๘๓ ม.๑๐ ต.คูบ |
| ๓.กลุ่มพัฒนาอาชีพ | ๒๕ คน | นางนิ ศรีปัตเนตร | ผ้าลายลูกแก้วยกดอก | ๓๓ ม.๑๒ ต.ละเอาะ |
| ๔.กลุ่มบ้านช่างไทย | ๒๐ คน | นายสมภาร อารีย์ | ผลิตภัณฑ์หัวโขนละคร | ๒๐๒ ม.๔ ต.เขิน |
| ๕.กลุ่มทอผ้าไหมมัดหมี่ | ๑๕ คน | นางหนูสิน ประทุมวัน | ผ้าไหมลายลูกแก้ว | ๕ ม.๖ ต.เขิน |
| ๖.กลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้า | ๑๖ คน | นางทองหล่อ ประทีปทอง | ผ้า,เครื่องแต่งกาย | ๑๔ ม.๖ ต.ตองปิด |
| ๗.กลุ่มพัฒนาอาชีพสตรี | ๑๕ คน | นางปราณี บุรกรณ์ | ขนมกะหรี่ปั๊บ | ๖๐ ม.๖ ต.ตองปิด |
| ๘.กลุ่มอาชีพไม้กลึง | ๒๔ คน | นายวสันต์ สุทธิวงค์ | ผลิตภัณฑ์จากไม้ | ๑๔๗ ม.๕ ต.ตองปิด |
| ๙.กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้า | ๑๕ คน | นางสาวนพรัตน์ พละศักดิ์ | ผ้าไหมมัดหมี่ | ๘๗ ม.๗ ต.น้ำเกลี้ยง |
| ๑๐.กลุ่มอาชีพทอผ้า | ๑๒ คน | นายนิสสัย นามวิชา | ผ้าขิดลายแก้วกระจาย | ๑๕๒ ม.๕ ต.ละเอาะ |
| ๑๑.กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรแปรรูปอาหาร | ๒๑ คน | นางสมปอง มีคุณ | ขนมกล้วยกระเทียมทรงเครื่อง | ๕๔/๑ ม.๕ ต.เขิน |
| ๑๒.กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรทอผ้า | ๑๕ คน | นางอรสา พงษ์พิลา | ผ้าลายลูกแก้ว-แก้วกระจาย | ๔๓ ม.๓ ต.ตองปิด |
| ๑๓.กลุ่มผลิตแชมพูสมุนไพร | ๑๒ คน | นางประมวล บุตรพรม | แชมพูสมุนไพร | ๖๗ ม.๗ ต.รุ่งระวี |
| ๑๔.กลุ่มผลิตครีมสมุนไพร | ๗ คน | นางสาวดวงตา พุทธิชน | ครีมสมุนไพร | ๒๘/๒ ม.๖ ต.รุ่งระวี |
| ๑๕.กลุ่มน้ำเกลี้ยงสาโท | ๘ คน | นางบุญถิน ศรีอินทร์ | สุราสาโท | ๑๖/๑ ม.๙ ต.รุ่งระวี |
| ๑๖.กลุ่มผลิตสุรากลั่น | ๗ คน | นายสมยงค์ ทุมทอง | สุรากลั่น | ๔๘/๑ ม.๙ ต.รุ่งระวี |
| ๑๗.กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้า | ๒๗ คน | นางพิสมัย สาลี | ผ้าด้ายประดิษฐ์มัดหมี่ลายลูกแก้ว | ๗๕ ม.๒ ต.ตองปิด |
| ๑๘.กลุ่มตัดเย็บเสื้อผ้า | ๒๐ คน | นางสมหมาย พันเจาะจง | ผ้าม่าน,ผ้าปูที่นอน | ๔๒ ม.๒ ต.รุ่งระวี |
| ๑๙.กลุ่มอาชีพสตรี/เยาวชนสหกรณ์ | ๓๐ คน | นางศรีนา จันทร์เพ็ชร | ดอกไม้จันทน์ | ๑๔ ม.๕ ต.เขิน |
| ๒๐.กลุ่มอาชีพสตรีทอผ้า | ๑๖ คน | นางบุญมี อินธิเดช | หมอนขิด | ๑๒๒ ม.๕ ต.คูบ |
| ๒๑.กลุ่มสหกรณ์น้ำเกลี้ยง | ๘ คน | นางหนูแผง เหลียวสูง | สุรากลั่น | ๖๗ ม.๙ ต.รุ่งระวี |
| ๒๒.กลุ่มประดิษฐ์ดอกไม้ | ๑๕ คน | นางหนูเล็ก ภูภักดี | ดอกไม้ประดิษฐ์จากรังไหม | ๕๕ ม.๑๐ ต.เขิน |
ภูมิปัญญาท้องถิ่น/ปราชญ์ชาวบ้าน
ตำบลน้ำเกลี้ยง |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| จักสาน | นายยอด อ้อมชมภู | ม.๔ |
|
| หมอแคน | นายสอน จันทร์หอม | ม.๒ |
|
| ทำกระสวย | นายบุตร สิทธิพร | ม.๔ |
|
| ทำอัก | นายปาน จันทร์แจ้ง | ม.๔ |
|
| มัดหมี่ | นางจันมี สายที | ม.๒ |
|
| สานแห | นายสำเร็จ โมทอง | ม.๔ |
|
| มัดหมี่ | นางนพรัตน์ พละศักดิ์ | ม.๗ |
|
ตำบลเขิน |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| ไร่นาสวนผสม | นายทองคำ จันโท | ม.๒ |
|
| จักสาน | นายคำ บุตรดีสุข | ม.๒ |
|
| นวดแผนโบราณ | นายทองไล สระน้ำ | ม.๒ |
|
| เลี้ยงไหม | นางตี พรมตา | ม.๒ |
|
| หมอแคน | นายวันดี ทิพย์รักษา | ม.๑ |
|
| หมอลำ | นายทองคำ บุญเรือง | ม.๑ |
|
| ทอผ้า | นางหนูสิน ประทุมวัน | ม.๖ |
|
| มัดหมี่ | นางทำนอง ตะนะสุข |
ม.๖ |
|
| ช่างไม้,ช่างปูน | นายบอน คูณดก | ม.๖ |
|
| หัตถกรรมประดิษฐ์ | นายสมบัติ หินเงิน | ม.๔ |
|
ตำบลรุ่งระวี |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| ไร่นาสวนผสม | นางคูณ นันทะรัตน์ | ม.๑ |
|
| ทอเสื่อ | นางหมุ้ย สิทธิพร | ม.๑๐ |
|
| ดีดซุง | นายทุย บุญคำ | ม.๘ |
|
| มัดหมี่ | นางทองแดง สุทธิวงษ์ | ม.๗ |
|
| หมอแคน | นายแผง อิทธิเดช | ม.๘ |
|
| งับแงบ | นายสี พรดิษฐ์ | ม.๒ |
|
| จักสาน | นายขำ แก้วหล้า | ม.๘ |
|
| สานแห,อวน | นายบุญสอน แสงสันต์ | ม.๑๓ |
|
| ทอผ้า | นางบัวคำ สุวรรณคำ | ม.๑๓ |
|
| หมอนขิต | นางลา แก้วรักษา |
ม.๗ |
|
ตำบลคูบ |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| มัดหมี่ | นางพันทอง ภูติยา | ม.๘ |
|
| ทอเสื่อกก | นางสำรอง ประจิตร | ม.๘ |
|
| จักสาน | นายสินธร ใจภักดี | ม.๘ |
|
| ทอผ้า | นางสุม เสียงเพราะ | ม.๘ |
|
| สานแห | นายเหลา ประจิตร | ม.๘ |
|
| หมอลำ | นายคำมี บุญรัตน์ | ม.๔ |
|
| หมอแคน | นายพล สิงห์ซอม | ม.๔ |
|
| หมอสูตรขวัญ | นายกอง เชื้อสา | ม.๔ |
|
| หมอนขิต | นางบุญมี อินธิเดช | ม.๕ |
|
ตำบลละเอาะ |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| มัดหมี่ | นางหนูลักษณ์ นามวิชา | ม.๕ |
|
| ทอผ้า | นายนิสสัย นามวิชา | ม.๕ |
|
| กรอบรูปวิทยาศาสตร์ | นายแสงเพชร จันทร์ส่อง | ม.๕ |
|
| จักสาน | นายคำผุย นามภักดี | ม.๑ |
|
| ทำม้าหินอ่อน | นายปรีชา ไกรษี | ม.๗ |
|
| จัดสวนหย่อม | นายกล้วย ปัสสาสุ | ม.๒ |
|
| เป่าแคน | นายธนากร บุตะเคียน | ม.๖ |
|
| หมอลำส่วย | นางนิภาพร นามวิชา | ม.๓ |
|
| หมอลำส่วย | นายเหรียญชัย สังขะพงษ์ | ม.๙ |
|
ตำบลตองปิด |
|||
สาขา |
ชื่อ-นามสกุล |
หมู่บ้าน |
หมายเหตุ |
| มัดหมี่ | นางหมุน อัมพร | ม.๔ |
|
| มัดหมี่ | นางสาวโฮม บ่อราศรี | ม.๔ |
|
| เดี่ยวพิณ | นายประเสริฐ พันสาลี | ม.๔ |
|
| จักสาน | นายสิน สมวงษ์ | ม.๔ |
|
| ทอเสื่อ | นางนิตยา แก้วรักษา | ม.๔ |
|
| ทอผ้า | นางพิสมัย สาลี | ม.๒ |
|
 |