ความเชื่อและพิธีกรรม
อาหารพื้นเมือง การละเล่นพื้นบ้าน
ขนบธรรมเนียมประเพณี
ฮีตสิบสองครองสิบสี่ ![]()
ขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น
ขนบธรรมเนียม การแต่งกาย การกินอยู่ และกิริยามารยาท คนท้องถิ่นมุกดาหาร แต่โบราณกาลจะแต่งกายนุ่งผ้าถุง
(ผ้าซิ่น) ยาวกรอมเทามีเชิงเรียกว่า ตีนซ่น เป็นผืนผ้ากว้างขนาด ๑ คืบ ทอเป็นลายต่าง
ๆ ตามความสามารถและตามความนิยมในขณะนั้น ส่วนด้านบนของผ้าถุง เรียกว่า หัวซิ่นจะต่อผ้าอีกต่างหาก
ความกว้าง ขนาดเดียวกันกับตัวซิ่นหรืออาจจะกว้างกว่า เอกไว้สำหรับพับหรือม้วนลง
เวลานุ่งแล้วคาดเข็มขัดกันหลุดหรือคาดให้สวย ส่วนเสื้อจะเป็นเสื้อแขนกระบวกคอกลม
เป็นส่วนใหญ่ บางครั้งก็ปล่อยชายไว้นอกผ้าถุง บางครั้งก็เอาชายเสื่อเข้าข้างในผ้าถุง
แล้วห่มสไบทับ มักจะนิยมแต่งเวลามีงานบุญและเข้าวัดฟังธรรมหรือหน้าประเพณีต่าง
ๆ ส่วนเผ่า ๆ ที่มีในจังหวัดมุกดาหาร การแต่งกายจะมีเอกลักษณ์แตกต่างกันออกไป
ซึ่งได้กล่าวไว้ในกำเนิดชาติพันธ์ของเผ่าต่าง ๆ ของจังหวัดมุกดาหารก่อนแล้ว
และปัจจุบันก็นิยมตามสมัยนิยม จะยังอนุรักษ์ไว้ในเวลาร่วมประเพณีต่าง ๆ เท่านั้น
และเผ่าที่ยังอนุรักษ์การแต่งกายดั้งเดิมอยู่ก็จะมีเผ่าภูไทย ที่ยังนุ่งห่มสีย้อมครามและขลิบรอบคอเสื้อและปลายแขนด้วยผ้าสีแดง
ผ้าถุงทอเป็นลายผ้ามัดหมีมีต้นซิ่น ทับด้วยสไป เรียกว่า แพรวา สีสดใส
ชนชาวจังหวัดมุกดาหารส่วนใหญ่ไม่ว่าเผ่าพันธุ์ใด
จะมีสภาพความเป็นอยู่ง่าย ๆ หาอาหารจากธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์รับประทาน จึงทำให้เข็งแรง
เช่น ในเขตป่าและภูเขาที่จะหาหน่อไม้ ผักต่าง ๆ กบ เขียด สัตว์ป่านานาชนิดรับประทาน
ผู้ที่อาศัยใกล้แม่น้ำ ห้วย หนอง ก็จะหาปลา และสัตว์น้ำรับประมาณเลี้ยงชีวิต
จากสภาพความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายนี้ จึงทำให้คนมุกดาหาร เป็นคนใจดี กิริยามารยาทอ่อนน้อมถ่อมตนและเอื้อเฟื้อซึ่งกันละกัน
หากมีแขกบ้านแขกเมืองมาเยือน ก็จะต้อนรับด้วยอัธยาศัยไมตรี ตามคำโบราณว่า
ใครมาถึงเรือนชานต้องต้อนรับ ตลอดจนคนมุกดาหารใส่ใจในการทำบุญกุศล
และใส่ใจในการอยู่ร่วมกัน ในสังคมในชุมชนอย่างมีความสุข แบ่งปันความคิดแบ่งปันความรู้สึกต่าง
ๆ ที่ดีต่อกัน